با ما همراه باشید

آرت‌تاکس تقدیم می‌کند: بخش دوم تحلیل مولفه‌های سینمای برادران داردن به روایت یحیی نطنزی در استودیو آرت‌تاکس

 

روایت آثار برادران داردن

برادران داردن هرگز علاقه‌ای به نمایش کنش‌های دراماتیک در فیلم‌هایشان ندارند. این نکته برای کسانی که به اصول حاکم بر سینمای آمریکا عادت کرده‌اند، غافل‌گیرکننده است. به‌طور مثال در فیلم «سکوت لورنا» مرگی رخ می‌دهد اما فیلم‌سازان بر روی آن تأکید بصری نمی‌کنند و ما تنها پیامدهای آن مرگ و اتفاقاتی را که برای شخصیت‌ها پیش می‌آید مشاهده می‌کنیم.

این تمهیدی‌ست که داردن‌ها به کمک آن ری‌اکشن‌ها و واکنش شخصیت‌ها را به مخاطب نشان می‌دهند. اگر کاراکتر تمام زندگی‎اش را از دست بدهد، به ما آن لحظه‌ی خاص را نشان نمی‌دهند و نحوه‌ی کنار آمدن شخصیت با فقدانش برایشان حائز اهمیت است.

بخش اول بررسی مؤلفه‌های سینمای داردن‌ها به روایت یحیی نطنزی را ببینید

سینمای برادران داردن همیشه در سمتی از ماجرا قرار می‌گیرد که کنش دراماتیک را برایمان پررنگ نمی‌کند و حاضر به نمایش آن نیست. خیلی راحت از کنار این اتفاقات گذر می‌کند و می‌گذارد که بیننده با آثار آن اتفاق ناگوار تنها بماند.

تم: قضاوت

از نظر دراماتیک داردن‌ها علاقه‌ای به قضاوت شخصیت‌هایشان ندارند و هیچ‌گاه کاراکترهای خوب و بد داستان را مشخص نمی‌کنند. همان‌طور که فضای بصری آثارشان، مانند موضع‌گیری‌شان خاکستری‌ست، نه تیره و نه روشن. این ویژگی سینمای برادران داردن به مخاطب اجازه می‌دهد که خودش در این مورد قضاوت کند و با کدام کاراکترها بیشتر هم‌ذات‌پنداری کند.

آن‌ها فرصت می‌دهند که ذهن بیننده پس از پایان فیلم و خروج از سالن سینما، اگر لازم بود قضاوت کند. حذف قضاوت صریح و مشخص به داردن‌ها اجازه می‌دهد برای مخاطبینی که موضع‌گیری مشخصی در قبال معضلات اجتماعی ندارند، تصویر معقول‌تری به نمایش بگذارند.

معضلاتی که برادران داردن به آن‌ها علاقه‌مندند، تنها شامل یک دلیل و یک قربانی نیستند؛ مشکلاتی چندوجهی که معادلات پیجیده‎ای را شامل می‌شوند. داردن‎ها به مخاطب اجازه می‌دهند تمام جوانب را به خوبی بررسی کنند، در ذهنشان بسنجند و در آخر اگر خواستند آن‌ها را قضاوت کنند.

می‌توانید نشست خبری جدیدترین فیلم داردن‌ها را در کن هفتادودوم مشاهده کنید:

نشست فیلم احمد جوان | زندگی به مرگ می‌چربد

تأثیرگذاران

لیست انتشاریافته از فیلم‌های مورد علاقه‌ی برادران داردن به خوبی سلیقه‌ی سینمایی این فیلم‌سازها را مشخص می‌کند که چگونه به سبک بصری و اصول روایی مورد نظرشان رسیده‌اند. داردن‌ها بسیار به جان کاساوتیس و فیلم‌های او، به‌خصوص «زن تحت‌تأثیر» و «شب افتتاح»، علاقه دارند.

این دو فیلم از آثار مستقل آمریکا محسوب می‌شوند که سعی کرده‌اند در خلاف جریان سینمای آمریکا حرکت کنند و با دوربینی سیال، نمایان‌گر اتفاقات روزمره‌ی مردم آمریکا در دهه‌ی هفتاد باشند. نگاه بی‌واسطه‌ی موجود در این جنس سینما برای برادران داردن جذاب بوده است.

از طرف دیگر داردن‌ها به سینمای روسلینی علاقه دارند؛ فیلم‌های مانند: «استرومبولی»، «اروپا 51»، «سفر در ایتالیا» و … . این‌ها آثاری هستند که به‌طور واضح داردن‌ها از آن‌ها تأثیر گرفته‌اند و می‌توان ردپای سینمای روسلینی را در فیلم‌هایشان یافت.

مهم‌تر از همه، این دو برادر تحت تأثیر سینمای روبرت برسون هستند؛ با فیلم‌هایی مثل: «پول»، «محکوم به مرگ می‌گریزد» و … . نگاه بی‌واسطه‌ی برسون به راحتی در سینمای داردن‌ها خودنمایی می‌کند. با این تفاوت که اگر در آثار برسون مضامین مذهبی پررنگ است، در سینمای برادران داردن این مضامین جایی ندارند. با وجود آن‌که این دو فیلم‌ساز در دوران جوانی پیش‌زمینه‌ی کاتولیک داشتند، زمانی که وارد دنیای فیلم‎‌سازی می‌شوند قضاوت‌گری مذهبی را کنار می‌گذارند و به جهان بی‌واسطه‌ای که در آثارشان مشهود است، می‌رسند.

نقد فیلم احمد جوان از نگاه منتقدان ورایتی و گاردین | اسیر میان کودکی و بزرگسالی

تأثیرپذیران

برادران داردن هم در سینمای جهان و هم در سینمای ایران تأثیرگذار بوده‌اند. اگر بخواهیم به مثالی مشهور در سینمای دنیا اشاره کنیم، می‌توان دارِن آرنوفسکی را ذکر کرد. او در مصاحبه‌ای اعلام کرد که پس از تماشای فیلم «دو روز و یک شب» تصمیم گرفت که شیوه‌ی تدوین فیلم «کشتی‌گیر» را تغییر دهد. یعنی آرنوفسکی با الهام گرفتن از سینمای برادران داردن، حس و حال فیلم را تغییر داده و به سینمای داردن‌ها نزدیک کرده است.

در ایران نیز با بررسی آثار فیلم‌سازهای بزرگی چون اصغر فرهادی و هم‌چنین کسانی که کارشان را تازه شروع کرده‌اند، مانند وحید جلیل‌وند، می‌توان ردپای سینمای برادران داردن را مشاهده کرد. به طور مثال فیلم مهم چند سال اخیر سینمای ایران، «جدایی نادر از سیمین»، که توانست اولین جایزه‎ی اسکار را برای فرهادی به ارمغان آورد، فیلمی‌ست که از لحاظ کار با موسیقی همان کارکرد برادران داردن را پیش می‌گیرد. موسیقی به عنوان اِلِمانی که به تصویر اضافه می‌شود، در فیلم فرهادی وجود ندارد، بلکه به دلیل الزام داستانی وارد فیلم می‌شود.

فوتوکال فیلم احمد جوان

در فیلم آقای جلیل‌وند نیز می‌توان شیوه‌ی روایت‌گری داردن‌ها را یافت. جلیل‌وند در فیلم «بدون تاریخ بدون امضا» از قضاوت کاراکترها فرار می‌کند و سعی می‌کند مخاطب را با یک موقعیت چالش‌برانگیز مواجه کند. او تنها راوی یک بحران تلخ است و قضاوت را به بیننده واگذار می‌کند. این‌ها نمونه‌هایی از تأثیراتی‌ست که از سینمای برادران داردن وارد سینمای ایران شده.

با تماشای آثار داردن‌ها می‌توان آموخت که با چالش‌ها و معضلات خانوادگی و اجتماعی، چه‌گونه فیلمی یک‌دست و منسجم را روایت کرد؛ چه در بازی بازیگران، انتخاب ایده، رویکرد مضمونی و چه در حس و حال بصری.

سینماآرت

کلمه از کریر، تصویر از بونوئل | گفت‌وگوی ژان کلود کریر درباره‌ی بونوئل و آثاری که خلق کردند

گفت و گوی ژان کلود کریر

برای اولین‌بار با زیرنویس فارسی اختصاصی ببینید: گفت و گوی ژان کلود کریر درباره‌‌ی مهم‌ترین آثاری که او را در تاریخ سینما جاودانه کرد

ژان کلود کریر فیلم‌نامه‌نویس و بازیگر فرانسوی بود. او هم‌چنین در چندین فیلم نیز بازی کرد. او سردبیر مجله‌ی فمی بود و در سال ۱۹۸۱ عضو هیأت داوران فستیوال کن. کریر در تنها تلاشی که برای کارگردانی صورت داد، در سال ۱۹۶۹ فیلمی کوتاه ساخت که توانست با این فیلم جایزه‌ی ویژه‌ی هیأت داوران کن را از آن خود کند. او فیلم‌نامه‌نویسی را ادامه داد و در این مدت با کارگردانانی بین‌المللی هم‌چون فولکر شلوندورف، وین ونگ، هکتور بابنکو، پیتر بروک، ژان پل راپنو، میلوش فورمن، فیلیپ کافمن، آندری وایدا، پاتریس شرو، ژان‌لوک گدار، فیلیپ دو بروکا، برتراند تاورنیه، ژاک دری و ناگیسا اوشیما هم‌کاری کرد.
با این حال کریر طولانی‌ترین همکاری را با لوییس بونوئل داشت. در ۹ فیلم‌نامه که شش تای آن‌ها به عنوان اثری از بونوئل ساخته شد. در این گفت‌وگو که به مناسبت درگذشت کریر برای نخستین‌بار با زیرنویس فارسی اختصاصی آرت‌تاکس منتشر می‌شود، او از «رؤیاهای بونوئلی» می‌گوید؛ طریقه‌ی سال‌ها هم‌کاری مشترک با فیلم‌ساز افسانه‌ای.

در کنار گفت و گوی ژان کلود کریر ببینید:

پایان آقای نویسنده | ژان کلود کریر در ۸۹ساله‌گی درگذشت

Jean-Claude Carrière was a French novelist, screenwriter, actor, and Academy Award honoree. He was an alumnus of the École normale supérieure de Saint-Cloud and was president of La Fémis, the French state film school. Carrière was a frequent collaborator with Luis Buñuel on the screenplays of Buñuel’s late French films.

از مجموعه تحلیل‌گران عصر ارتباطات بیش‌تر ببینید:

آرت‌تاکس را در توئیتر، تلگرام و اینستاگرام دنبال کنید

کیدتاکس Kidtalks.ir | کیدتاکس رسانه تصویری کودکان و نوجوانان

تک‌تاکس Techtalks.ir | اولین رسانه تصویری فناوری اطلاعات و ارتباطات ایران

ادامه مطلب

سینماآرت

در چهل سالگی فیلم «گاو خشمگین» ببینید: مرور لحظات خاطره‌انگیز یک فیلم کالت

فیلم گاو خشمگین

زیرنویس فارسی اختصاصی از آرت‌تاکس:‌ به مناسبت چهل سالگی فیلم «گاو خشمگین» ساخته‌ی ماندگار مارتین اسکورسیزی با بازی رابرت دنیرو، لحظات ماندگار این فیلم کالت را مرور خواهیم کرد.

در چهل سالگی فیلم «گاو خشمگین» ببینید:
مرور لحظات خاطره‌انگیز یک فیلم کالت + حقایقی که شاید ندانید

«گاو خشمگین» یک فیلم اقتباسی‌ست بر اساس کتابی اتوبیوگرافیک. رابرت دنیرو اولین‌بار سر صحنه‌ی «پدرخوانده ۲» کتاب را خواند. از شیوه‌ی نگارش کتاب خوشش نیامد اما شیفته‌‌ی کاراکتر جیک لاموتا شد. همان موقع کتاب را به مارتین اسکورسیزی که سر صحنه‌ی فیلم «آلیس دیگر این‌جا زندگی نمی‌کند» به کارگردانی مشغول بود نشان داد و امید داشت او کارگردانی فیلم را قبول کند. اما اسکورسیزی چندبار از ساخت این فیلم شانه‌ خالی کرد و گفت هیچ ایده‌ای ندارد که با این قصه چه کند!

اما چه شد که اسکورسیزی ساخت فیلم را قبول کرد؟ مارتی بزرگ در همان سال‌ها یک اوردز اساسی را تجربه کرد. نزدیکان اسکورسیزی تعریف می‌کنند از تمامی منافذ بدنش خون بیرون می‌زد و امیدی به زنده‌ماندنش نبود. با این همه به کمک رابرت دنیرو، اسکورسیزی به زندگی برگشت و اعتیاد را ترک کرد. حالا داستان جیک لاموتا برای مارتی رنگ‌وبوی شخصی گرفت. خودش می‌گوید: «هر بار که فیلم می‌سازید انگار در رینگ بوکس قرار دارید!»

اما ماجرا به همین سادگی‌ها نبود. کمپانی سازنده‌ی «گاو خشمگین» تمام تخم‌مرغ‌هایش را در سبد «اینک آخرالزمان» فرانسیس فورد کوپولا گذاشته بود. فیلمی که در گیشه شکستی خورد و کمپانی سازنده را دچار بحران کرد. اسکورسیزی دو سال قبل در فستیوال ترابیکا تعریف می‌کرد ما در میانه‌های فیلم‌برداری بودیم و نمایندگان کمپانی پیش من و دنیرو آمدند. ما با شور و حرارت از پروژه حرف می‌زدیم و آن‌ها نگران بودند که چرا فیلم سیاه‌سفید است. در نهایت تمام حرف‌ها آن‌ها از ما خواستند که ادامه بدهیم. بعدن فهمیدم نمایندگان آن روز آمده بودند تا به ما بگویند این پروژه باید کنسل شود. شور و اشتیاق ما باعث شد سکوت کنند. «گاو خشمگین» این‌گونه خلق شد.

 

از مجموعه تحلیل‌گران عصر ارتباطات بیش‌تر ببینید:

آرت‌تاکس را در توئیتر، تلگرام و اینستاگرام دنبال کنید

کیدتاکس Kidtalks.ir | کیدتاکس رسانه تصویری کودکان و نوجوانان

تک‌تاکس Techtalks.ir | اولین رسانه تصویری فناوری اطلاعات و ارتباطات ایران

ادامه مطلب

سینماآرت

یک قدم نزدیک‌تر به واقعیت: پشت صحنه فیلم «به سوی ستارگان» | Before & After Hollywood VFX Breakdown of Ad Astra

پشت صحنه فیلم Ad Astra

زیرنویس فارسی اختصاصی از آرت‌تاکس:‌ نگاهی به پشت صحنه و جلوه‌های ویژه‌ی کامپیوتری در فیلم «Ad Astra / به‌سوی ستارگان» به کارگردان جیم گری و بازی برد پیت

یک قدم نزدیک‌تر به واقعیت
پشت صحنه جلوه‌های ویژه‌ی فیلم Ad Astra

به سوی ستارگان یک فیلم علمی-تخیلی ماجراجویانه‌ست که علاوه بر ستارگان فیلم مشهور، کمپانی‌های جلوه‌های ویژه‌ی بزرگی هم در کار دخیل بودن. ام‌پی‌سی، متد استودیوز، مستر اکس، وتا دیجیتال و اینداستریال لایت اند مجیک، چند نمونه از این کمپانی‌ها هستن که همه با هم‌دیگه همکاری کردن تا این سفر فضایی بیش‌تر علمی به نظر برسه تا تخیلی.

مستر اکس: کمپانی مستر اکس مسئولیت مهم اولین صحنه‌ی فیلم رو بر عهده داشت؛ جایی که برد پیت، مک‌براید، در مداری نزدیک زمین روی یک آنتن هشتاد هزار فوتی کار می‌کنه و یه جریان قوی مرموز، اون رو پرتاب می‌کنه. برای این نما، قسمتی از آنتن عظیم برای استفاده سر صحنه ساخته شد تا برد پیت بتونه حالت تعاملی داشته باشه. تیم جلوه‌های ویژه برای مواد مورد استفاده از ایستگاه فضایی بین‌المللی الهام گرفتن و به این نکته دقت به خصوصی به خرج دادن که این مواد اون بالا ممکنه دچار چه تغییراتی شن و در عین حال، سعی کردن حس و حال آینده رو حفظ کنن.

ام‌پی‌سی: برای تمام سکانس‌های بلند شدن و فرود، کمپانی ام‌پی‌سی تعداد زیادی از ویدیوهای ناسا رو بررسی کرد. تمرکز اون‌ها روی ابرهای گرد و غبار و دود انبوه بود تا شبیه‌سازی‌شون تا حد امکان به واقعیت نزدیک‌ باشه. یکی از بزرگ‌ترین چالش‌ها، نورپردازی بود. روی زمین و داخل یک اتاق، نور خورشید نور مصنوعی و نور منعکس‌شده وجود داره، اما در فضا، فقط یک منبع نور بزرگ و مستقیم وجود داره، در حالی که ذرات هوایی وجود نداره که نور رو پراکنده کنن و تعداد کمی جسم هستن که بخوان موجب انعکاس نور بشن. تیم ام‌پی‌سی باز هم باید سراغ آرشیوهای ناسا می‌رفت تا بتونه نورپردازی واقع‌بینانه‌ای ایجاد کنه و همین‌طور اثر خاصی رو تشکیل بده که نزدیک نقاط روشن حالت حلقه‌ای ایجاد می‌کنه.

ببینید: معرفی اختصاصی آرت‌تاکس از فیلم «Ad Astra / به‌سوی ستارگان»

Before & After Hollywood VFX Breakdown of Ad Astra

Ad astra is a science fiction adventure film that not only boasts big name movie stars but also big name VFX houses. MPC, Method Studios, Mr X, Weta Digital, Industrial Light and Magic to mention just a few, all collaborated together to make this journey through space seem more science, than fiction.

 

از مجموعه تحلیل‌گران عصر ارتباطات بیش‌تر ببینید:

آرت‌تاکس را در توئیتر، تلگرام و اینستاگرام دنبال کنید

کیدتاکس Kidtalks.ir | کیدتاکس رسانه تصویری کودکان و نوجوانان

تک‌تاکس Techtalks.ir | اولین رسانه تصویری فناوری اطلاعات و ارتباطات ایران

ادامه مطلب

محبوب‌ترین‌ها