با ما همراه باشید

هر هفته در آرت‌تاکس با #بهترین_سکانس_های_… بازیگران ایرانی. در سومین قسمت از این مجموعه و به بهانه‌ی اکران ما همه با هم هستیم ساخته‌ی کمال تبریزی، بهترین سکانس‌ های لیلا حاتمی را به انتخاب ما ببینید.

راز ژوکوند

پایان فیلم «لیلا» را یادتان هست؟ آن سؤال بی‌پاسخ «آخرش چه می‌شود؟». لیلا با آن لبخند نزد رضا برمی‌گردد یا این ترک‌کردن ابدی خواهد بود؟ لبخند لیلا تلخ است چون باران دختر کوچک رضا را دیده که می‌توانست برای خودش باشد؟ یا از سر گذشت و بخشش؟ این همان کیفیت یگانه‌ای است که وقتی از بازیگری لیلا حاتمی حرف می‌زنیم به آن می‌رسیم و نمی‌توانیم در یک دایره او را با دیگر بازیگران زن سینمای‌مان جمع کنیم. بازیگری که می‌تواند بیرونی‌ترین حس‌ها را «درونی» و فقط با یک حرکت روی صورتش بیاورد و بیننده را به قضاوت صریح و نتیجه‌گیری نرساند. همان چیزی که آدم‌ها در زندگی معمولی انجامش می‌دهند. بدون ری‌اکت درشت. بدون این‌که بدانیم درون‌شان چه می‌گذرد.

در کنار بهترین سکانس‌ های لیلا حاتمی ببینید: بهترین سکانس‌های شهاب حسینی

از سکانس آخر فیلم لیلا شروع کردم چون به‌گمانم بهترین مثال برای این بود که چرا اصلا داریوش مهرجویی دختر علی حاتمی را برای بازی در نقش اصلی فیلمش انتخاب کرد. معتقدم همین ماندن در مرز ظریف بازی‌کردن و خود بودن حاتمی‌ست که مهرجویی را متقاعد کرد می‌توان داستانی به اندازه «لیلا» ساده را ساخت، و درخشان هم ساخت. داستان زنی که خودش تبر برمی‌دارد و به جان زندگی‌اش می‌افتد اما آن‌قدر متقاعدکننده است و چنان شبیه زنان اطراف‌مان، که باورش می‌کنیم. که می‌پذیریم تحت فشار خانواده شوهر می‌توان دست به چنین خودویرانگری مهیبی زد؛ و ته‌ش تاب نیاورد و شکست. در این سال‌ها حاتمی را به واسطه همان لبخند آخر با «ژوکوند» مقایسه کرده‌ام. که بخشی از اهمیت فیلم مهرجویی در همین پایان مبهمی است که نمی‌دانیم چه خواهد بود؛ و شگفت این‌که مهرجویی هم این را از حاتمی نخواسته. پایان فیلم‌نامه «لیلا» نگاه لیلاست به عقوبت ماجرایی که خود آغاز کرده و آن لبخند کم‌رنگ از آن خود بازیگر است که به نقش افزوده؛ و رازآلودگی را به بخشی از پرسونای لیلا/ لیلا حاتمی افزوده است.

در کنار بهترین سکانس‌ های لیلا حاتمی ببینید: بهترین سکانس‌های نوید محمدزاده

این رازآلودگی که کلیدواژه نوشتن درباره کاراکترهایی است که حاتمی به آن‌ها جان می‌دهد، در این سال‌ها گاهی علیه حاتمی هم عمل کرده. او با خودش، با نگاه عمیق و لبخند دریغ‌آلودش، باری به نقش‌ها می‌افزاید که گاه از توان آن کاراکتر شکل‌گرفته روی کاغذ بیرون است و نقش‌های کاغذی و گاه حتی تیپیک نوشته‌شده، این اندازه بُعد را تاب نمی‌آورند. برای همین است که حاتمی در فیلم‌نامه‌هایی که به ظاهر حتی قصه کم دارند اما پس کاراکترشان امکان داشتن یک راز مهیاست (همچون «ایستگاه متروک» یا «هر شب تنهایی») همچون جواهر می‌درخشد و یک‌تنه فیلمی متوسط را به اثری قابل تأمل و با امکان تأویل‌های روانکاوانه تبدیل می‌کند، و در مقابل، مثلا در فیلم‌نامه خوبی چون «بی‌پولی» قابل باور نیست چون باور نمی‌کنیم او را در شمایل یک زن ساده شهری با دغدغه‌های معمولی ببینیم بی‌آن‌که پشت سر رازهایی را پنهان کرده باشد. همین نقش یک زن از طبقه متوسط شهری را وقتی در «سعادت‌آباد» یا «چهل‌سالگی» با آن پشتوانه «گذشته عمیق» بازی می‌کند، حالا دوباره اهمیت «لیلا حاتمی بودن» خودش را بیرون می‌کشد. زنانی که راز عشقی قدیمی را با خود از گذشته تا حال آورده‌اند و حالا در شرایط تصمیم قرار گرفته‌اند. این همان عمقی است که تصمیم زن «بی‌پولی» را در رهاکردن، با تصمیم مشابه همین دو زن در دو فیلمی که نام‌شان را بردم متمایز می‌سازد. آن‌ها گذشته‌ای را دارند که لیلا حاتمی بی‌آن‌که تلاشی کند، با خود به جهان فیلم می‌آورد.

در «آب و آتش» و «حکم» زنی است بیرون زنان مرسومی که در جامعه می‌بینیم اما باورپذیر است چون می‌دانیم پیشینه‌ای هست که او را به آن‌جا رسانده؛ پس اگر در فیلم کیمیایی اسلحه دست بگیرد یا اگر یک شب در آن پمپ‌بنزین به آقای نویسنده‌ فیلم جیرانی پناه بیاورد، باز هم باورش می‌کنیم و می‌پذیریم که گذشته‌ای بوده و او قربانی همه آن‌چیزی است که پشت سر گذاشته تا به این‌جا رسیده؛ درست مثل سیمین فیلم فرهادی که بی‌توضیح چرایی خواست رفتن، از او می‌پذیریم که می‌خواهد فرزندش را جایی دیگر بزرگ کند، چون حتما پیشینه‌ای هست و دلایلی، که ما نمی‌دانیم اما بازی حاتمی بر بودشان متقاعدمان می‌کند.

لیلا حاتمی، مونالیزای سینمای ایران است، با رازی که انگار هیچ‌کس هیچ‌وقت آن را نخواهد فهمید. با گذشته‌ای که پشت سر دارد و هر بار، در هر لبخند و هر نگاهش، می‌توان گوشه‌ای از آن همه «زندگی» را که تجربه کرده است، دید و فهمید.

 

سینمای ایران

نقد فیلم قصر شیرین از نگاه دبورا یانگ

نقد قصر شیرین

دبورا یانگ: رضا میرکریمی به واسطه‌ی فیلم‌های احساسی‌اش در رابطه با زندگی خانوادگی، تا به حال سه بار نماینده‌ی ایران در مراسم اسکار بوده. اثر جدیدش قصر شیرین، درامی است که با ظرافت و دقت کارگردانی شده و می‌خواهد معنای پدر بودن و وظایفش را به تصویر بکشد.

نقد قصر شیرین از نگاه کیوان کثیریان | فیلمی خوددار و به اندازه

قصر شیرین یا دزد دوچرخه؟

به مانند اثر کلاسیک ویتوریو دِسیکا، دزد دوچرخه، داستان پیرامون مردی است که به تازگی از زندان آزاد شده و  با پسرش روبه‌روست که وفاداری بی‌چون‌ و چرایی به او دارد. هر چند داستان به شکلی طراحی شده که قلب‌تان را به درد بیاورد، میرکریمی (که از قضا خود تهیه‌کننده و تدوین‌گر فیلم بوده) مواظب است فیلم بیش از حد به دام احساسات‌گرایی نیافتد و این منجر به پایانی تأثیرگذار می‌شود.

در جشنواره‌ی ۳۷ فیلم فجر | سیدرضا میرکریمی در نشست خبری قصر شیرین: آرزو داشتم روزی با بهداد همکاری کنم

حامد بهداد در نقش جلال، شخصیت اصلی فیلم قصر شیرین است. او پس از حضور در هجو سیاسی کمال تبریزی یعنی مارموز، به خوبی توانسته مخفی نگه داشتن احساسات جلال را به تصویر بکشد تا اندک اندک و به مرور زمان با فرزندانش خو بگیرد.

فیلم‌نامه‌نویسان این اثر محمد داوودی و محسن قرایی به خوبی از دیالوگ‌ها و صحنه‌های رویارویی برای پرداخت شخصیت جلال مقابل بیننده‌ی شوکه‌شده استفاده کرده‌اند.

ادامه مطلب

سینمای ایران

معرفی فیلم ما همه با هم هستیم به کارگردانی کمال تبریزی

معرفی فیلم ما همه با هم هستیم

جدیدترین ساخته کمال تبریزی یک فیلم پر بازیگر و کنجکاوی برانگیز است.

«ما همه با هم هستیم» را می‌توان در ادامه ساخته‌های قبلی تبریزی دانست. فیلمی با ضرباهنگ تند و کمدی‌های لحظه‌ای.

در کنار معرفی فیلم ما همه با هم هستیم ببینید:

معرفی فیلم نبات

از گلزار تا مدیری و از غفوریان تا لیلا حاتمی، جواد عزتی و بسیاری از بازیگران مطرح سینمای ایران پروژه مشترک رضا میرکریمی و کمال تبریزی را به یک فیلم پربازیگر تبدیل کرده‌اند.

کمال تبریزی که همیشه در انتخاب اسم فیلم‌هایش سعی کرده از جملات و کلمات متفاوت و پربحث استفاده کند این بار هم اسم فیلم را با الهام از یک ماجرای سیاسی دریافت کرده است تا نشان دهد روحیه او از مارمولک و لیلی با من است تا امروز هیچ تغییری نکرده است.

در کنار معرفی فیلم ما همه با هم هستیم ببینید:

معرفی فیلم سامورایی در برلین

همین چند وقت پیش بود که مراسم اکران خصوصی فیلم با حضور بسیاری از چهره‌های مطرح سینما و ورزش در اسپیناس‌پالاس برگزار شد. مراسمی که عواید فروش بلیت‌های آن به نفع مردم سیل زده در استان‌های غربی و جنوبی کشور صرف خواهد شد.

«ما همه با هم هستیم» در اکران عید فطر می‌تواند مخاطبان سینما را که در طول ماه رمضان با سالن‌های سینما قهر کرده بودند بار دیگر به سمت خودش بکشاند و می‌توان از حالا پیش‌بینی کرد فیلم جدید کمال تبریزی با انبوهی از ستارگان امتحان پس داده شده سینما روزهای خوبی را در گیشه پشت سر بگذارد.

ادامه مطلب

سینمای ایران

بهترین سکانس‌های نوید محمدزاده

بهترین سکانس‌ های نوید محمدزاده

هر هفته در آرت‌تاکس با #بهترین_سکانس_های_… بازیگران ایرانی. در دومین قسمت از این مجموعه و به بهانه‌ی اکران سرخ‌پوست ساخته‌ی نیما جاویدی، بهترین سکانس‌ های نوید محمدزاده را به انتخاب ما ببینید.

کلکسیونر

سینمای ایران بازیگر با کیفیت کم به خودش ندیده است اما تعداد بازیگرانی که بتوانند دل دو سر طیف – منتقدین و عامه‌ی مردم- را ببرند در کل تاریخ سینمایمان کمتر از تعداد دو انگشت دست است. و نوید محمدزاده آخرینشان تا به این لحظه. از حیث بردن جایزه در جشنواره‌ها –چه داخلی، چه خارجی- یکی از پرافتخارترین‌هاست و اگر تاریخ ورودش به سینما را به خاطر بیاوریم؛ آمار و ارقام در موردش تحسین‌برانگیزتر هم می‌شود.

نوید محمدزاده می‌فروشد و این تنها به توانایی‌هاییش در بازیگری – که کسی نمی‌تواند منکرش شود- مربوط نیست. او می‌فروشد چون نمایانگر سویه‌ای از ماست در لحظه‌ای که جانمان به لبمان رسیده و طاقتمان طاق شده که از این بدتر نمی‌شود و نباید بشود. شاه‌نقش‌هایش را به یاد بیاورید، خودمان را روی پرده می‌بینیم و درست او تصویر سودازده‌ی ماست. حالا این در هر فیلمی بنا بر مقتضیات قصه تغییر می‌کند. یک‌جا به معشوقه‌مان نمی‌رسیم، یک‌جا خواهرمان را به زور شوهر می‌دهند و … همین قرابت و نزدیکی با مردم سبب می‌شود وقتی کرمانشاه زلزله می‌آید مردم او را به عنوان نماینده‌شان انتخاب می‌کنند.

(این متن پیش‌تر در روزنامه‌ی سینما چاپ شده)

ادامه مطلب

محبوب‌ترین‌ها