با ما همراه باشید

محمود حسینی زاد (زاده ۱۳۲۵ تهران) نمایش‌نامه‌نویس، مترجم آثار آلمانی، داستان‌نویس، و منتقد ادبی ایرانی است.

حسینی‌زاد به همراه پترس مارکاریس – نویسنده‌ی مطرح یونانی – و نوین کیشور – مؤسس انتشاراتی سیگال در کلکته – به عنوان برگزیدگان مدال گوته در سال ۲۰۱۳ میلادی معرفی شده‌اند.

در معرفی انستیتو گوته از محمود حسینی‌ زاد از او به عنوان مهم‌ترین مترجم ادبیات آلمانی‌زبان معاصر به فارسی یاد شده‌است.

کمیسیون انتخاب برگزیدگان مدال گوته درباره‌ی علت انتخاب و معرفی این نویسنده و مترجم ایرانی برای دریافت این مدال عنوان کرده‌اند: « محمود حسینی‌ زاد با دقت و حساسیت راه را برای واژه هم‌وار می‌سازد و امکان ارتباط‌های شخصی و فرهنگی را فراهم می‌آورد، این مهم موجب می‌شود تا در هر دو کشور تفاهم دوجانبه بین انسان‌ها برپا مانده و تقویت شود. امسال انستیتو گوته مدال گوته را به شخصیت‌های برجسته‌ای اعطا می‌کند که فصل مشترک‌شان علاقه و توجه آن‌ها به زبان آلمانی و نقش آن‌ها در برقراری ارتباط بین کشورشان و ادبیات و فرهنگ آلمانی‌زبان است.»

او همچنین برای نمایش‌نامه‌ی «نهاده سر غریبانه به دیوار» در دانشکده هنرهای دراماتیک و برای نمایش‌نامه «تگرگ آمد امسال برسان مرگ» درجشنواره توس لوح تقدیر دریافت کرده‌است.

محمود حسینی زاد فوق لیسانس علوم سیاسی خود را از دانشگاه مونیخ (LMU) دریافت کرد. همچنین دارای دیپلم زبان آلمانی است. از سابقه فعالیت‌های او می‌توان به تدریس زبان آلمانی در دانشگاه تهران، دانشگاه تربیت مدرس و دانشگاه آزاد اسلامی اشاره کرد. محمود حسینی زاد علاوه بر نوشتن به نقاشی نیز می‌پردازد. و برای بعضی از نشریات (اعتماد، سینما و ادبیات، شهروند…) مقاله در حوزه نقد کتاب، فیلم و ادبیات آلمانی زبان می‌نویسد.

برخی از تالیفات حسینی‌زاد:

  • ۱۳۵۴ نهاده سر غریبانه به دیوار – نمایش‌نامه
  • ۱۳۵۶ – تگرگ آمد امسال بر سان مرگ – نمایش‌نامه
  • ۱۳۸۴ – سیاهی چسبناک شب – مجموعه داستان – انتشارات کاروان – چاپ اول ۱۳۸۴ – چاپ دوم ۱۳۸۶
  • ۱۳۹۰ – این برف کی آمده – مجموعه داستان- نشر چشمه – چاپ اول ۱۳۹۰ – چاپ دوم ۱۳۹۱
  • ۱۳۹۲ – آسمان، کیپ ابر – مجموعه داستان – نشر زاوش – چاپ اول ۱۳۹۱
  • ۱۳۹۳ – سرش را گذاشت روی فلز سرد – از کشتن و رفتن. نشر چشمه
  • ۱۳۹۵ – بیست زخم کاری. نشر چشمه

برخی از ترجمه‌های محمود حسینی‌ زاد :

  • درباره‌ی ادبیات کودکان-ماکسیم گورکی. ۱۳۵۷
  • تک پرده ای‌ها- برتولت برشت‌ -نشر خوارزمی-(۱۳۵۸ -در همان زمان ترجمه شد. اما چاپ و پخش آن طی سال‌های ۱۳۸۰ تا ۱۳۸۴ انجام گرفت) بین سال‌های ۱۳۵۸ و ۱۳۸۴
  • سه نمایشنامه بعل-در جنگل شهر-صدای طبل در شب- برتولت برشت‌ -نشر خوارزمی-(۱۳۵۸ -در همان زمان ترجمه شد. اما چاپ و پخش آن طی سال‌های ۱۳۸۰ تا ۱۳۸۴ انجام گرفت) بین سال‌های ۱۳۵۸ و ۱۳۸۴
  • ارکستر زنان آشویتس – حدود سال ۷۲–۷۳ نشر ابتکار
  • حمایت از هیچ – نوول‌های هارتموت لانگه – انتشارات کاروان – چاپ اول ۱۳۸۴ – چاپ دوم ۱۳۹۰ نشر قطره- چاپ سوم نشر چشمه ۱۳۹۶
  • گذران روز – داستان‌های یودیت هرمان، اینگو شولتسه، یولیا فرانک، زیبیله برگ – نشر ماهی چاپ اول ۱۳۸۴ – چاپ دوم ۱۳۸۶- چاپ سوم ۱۳۹۲
  • مقبره دار و مرگ – داستان‌های کافکا، مان، توما، بول، برشت، …. انتشارات هرمس – ۱۳۸۶
  • قاضی و جلادش – فریدریش دورنمات- نشر ماهی
  • قول – فریدریش دورنمات – نشر ماهی
  • سوء ظن-رمان پلیسی فریدریش دورنمات – نشر ماهی چاپ اول و دوم و سوم و چهارم
  • این سوی رودخانه ادر – یودیت هرمان – نشر افق چاپ اول و دوم
  • مثلن برادرم – اووه تیم – نشر افق – چاپ اول ۱۳۸۷ دوم ۱۳۸۹ (کاندید جایزه روزی روزگاری)
  • آلیس – یودیت هرمان – نشر افق – ۱۳۸۸ چاپ اول – ۱۳۸۹ چاپ دوم (برنده جایزه ادبی روزی روزگاری)
  • آگنس – پتر اشتام – نشر افق – چاپ اول و دوم ۱۳۸۹
  • آسمان خیس – داستان هاپی از یودیت هرمان. اینگو شولتسه. آمینه سوگی ازدامار. پتر اشتام. برنهاردت شلینک- نشر افق. چاپ اول ۱۳۹۱
  • اول عاشقی – یودیت هرمان – نشر افق ۱۳۹۴
  • ویروس (نمایشنامه)- آلبرت اوستر مایر- انتشارات نیلا ۱۳۹۳
  • آقای آدامسون- اورس ویدمر- نشر افق ۱۳۹۳
  • اورستیا/ آیسخلوس- نمایشنامه یونانی- از ترجمه‌ی آلمانی پیتر اشتاین- نشر آگه ۱۳۹۳
  • ژسبزپوش- گریت ووستمان- ۲۰۱۴ – sujet verlag
  • فقط یک تکه نان- راینر ورنر فاسبیندر- نشر نیلا ۱۳۹۵
  • بازگشت به وطن- هانس ورنر کروزینگر ۱۳۹۵
  • سیابرزنگی‌ها – ژان ژنه – نشر نون ۱۳۹۶

 

دیدن ویدیوهای اختصاصی آرت‌تاکس از سی‌ویکمین نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران | لینک تماشا

 

ادبیات

معرفی کتاب: عشق زیاد هم قیمتی نیست

کتاب عشق زیاد هم قیمتی نیست

معرفی کتاب عشق زیاد هم قیمتی نیست

این تنها روش من برای وجود داشتن مقابل توست. این‌که اولین خواننده‌ات باشم، کسی که تو استعدادت را با او امتحان می‌کنی، کسی که با او بازی قدرت کنی. من آینه‌ی تو هستم. تو در اتاق‌مان تکه‌هایی از کتاب‌هات را با صدای بلند می‌خوانی، درست موقعی که دوست دارم کنارم باشی. از این رو، متن‌هات را مقصر می‌دانم و انتقامم را از آن‌ها می‌گیرم، از روحیه‌ی منتقدانه‌ام تا نخ‌نما کردن کارت استفاده می‌کنم. کاری می‌کنم تقاص کوتاهی‌ات را در حق من پس بدهی.

آن‌چه خواندید بخشی از داستان کوتاه « از همین حالا دلم برات تنگ شد» یکی از یازده داستان کتاب عشق زیاد هم قیمتی نیست است. کتابی که در سال ۲۰۰۷، برنده‌ی جایزه گنکور داستان کوتاه شد و باعث شد نام بریژیت ژیرو در بیرون از مرزهای فرانسه نیز شنیده شود.

اصغر نوری، مترجم، در مقدمه‌ی «عشق زیاد هم قیمتی نیست» درباره‌ی ژیرو نوشته:

همه‌ی بیوگرافی‌های منتشرشده از او در یک جمله‌ی واحد خلاصه می‌شوند: او سال ۱۹۶۰ در الجزایر ( شهر سیدی بل آبس) به دنیا آمده است و امروز در لیون زندگی می‌کند. بعضی جاها چند جمله‌ی دیگر به آن‌ جمله‌ی واحد اضافه می‌شود، این‌که ژیرو پس از تجربه‌ی کارهای مختلفی چون کتابفروشی، روزنامه‌نگاری و ترجمه، خودش را تماما وقف نوشتن کرده.

وقفی که موقوف‌ش ۸ رمان و دو مجموعه داستان کوتاه است. از میان تمام آثار ژیرو تنها سه اثر فرصت انتشار در ایران را پیدا کردند: «مد سیاه»، «سال‌غریب» و مجموعه داستان کوتاه «عشق زیاد هم قیمتی نیست». نثر و نحوه‌ی داستان‌پردازی ژیرو در اخری بیش از هر چیزی یادآور داستان‌کوتاه‌های آمریکایی در قرن بیستم است. موجز و عاری از هرگونه اطناب و زیاده‌گویی. او با انتخاب راوی اول شخص به دل موقعیت‌هایی می‌زند که شاید با راوی سوم شخص تا این اندازه دراماتیک نباشند. نخ تسبیح داستان‌های کتاب عشق زیاد هم قیمتی نیست پایان یک رابطه‌ی عاشقانه از نظرگاه زنان است. رابطه‌ای که گاه چند ساعت از آن گذشته، گاه چندسال و حالا پای بچه‌‌هایی هم به میان آمده. راوی هم لزومن یک طرف رابطه نایستاده، در داستان «جای درست» دختربچه‌ای‌ست که شاهد جدایی پدر و مادر از یک‌دیگر است و جدایی را برای ما در مختصاتی دیگر تصویر می‌کند. «عشق زیاد هم قیمتی نیست» جایی درست میان کتاب‌های عامه‌پسند و فاخر می‌ایستد و می‌تواند هر دوسر طیف را راضی نگه دارد. مجموعه‌داستانی که تا مدت‌ها در خاطر خواننده باقی خواهد ماند.

تاک‌شوی دونقطه، برنامه‌ای درباره‌ی روایت در جهان امروز

تاک‌شوی دو نقطه – قسمت اول | بابک بیات: با نوشتن فکر می‌کنم | لینک تماشا

تاک‌شوی دو نقطه – قسمت دوم | سینا دادخواه: نویسنده‌ام، داستان‌نویس نیستم!‌ | لینک تماشا

تاک‌شوی دو نقطه – قسمت سوم | حسین وحدانی: می‌خواهم بگویم رابطه هم … | لینک تماشا

تاک‌شوی دو نقطه – قسمت چهارم | میثم کیانی: هجمه‌‌ی کلمه‌های به سراغم آمده |‌ لینک تماشا

تاک‌شوی دو نقطه ـ قسمت پنجم | یلدا علایی: برای خودم سراغ کلمه رفتم | لینک تماشا

تاک‌شوی دو نقطه – قسمت ششم | آنالی اکبری: کلمه وقتی باارزش است که حسی پشتش باشد | لینک تماشا

ادامه مطلب

ادبیات

معرفی کتاب: هری پاتر و جام آتش

هری پاتر و جام آتش

معرفی کتاب: هری پاتر و جام آتش

آثار زیادی در حوزه‌ی ادبیات ژانری، این‌ سال‌ها با استقبال مخاطبین روبه‌رو شده‌اند اما هیچ‌‌کدامشان به اندازه‌ی هری پاتر نتوانستند به دل فرهنگ عامه راه پیدا کنند. جوانا کیت رولینگ با انتشار نوشته‌هایش مسیر باورنکردنی‌ای را طی کرده: از تدریس ادبیات انگلیسی در ادینبرو تا تبدیل شدن به مغز متفکر بزرگ‌ترین رخداد ادبیات ژانری هزاره‌ی سوم.

سه کتاب اول، با حال‌وهوای کودکانه‌شان ما را در دوران کودکی همراه کردند و این دنیای عظیم و شگفت‌انگیز را ذره ذره برای مخاطب ناآشنا گسترش دادند اما سه کتاب پایانی بسیار تاریک‌تر و جدی‌تر از مجلدهای قبل روایت شده‌اند، و آن دنیای شگفت‌انگیز اولیه را به مکانی پر از رنج و درد تبدیل می‌کنند. کتاب چهارم: هری پاتر و جام آتش نقطه‌ی آغاز این تغییر مسیر است و گذاری‌ست برای عبور از جهان کودکانه به دنیای سیاه پیش رو. داستان جام آتش دقیقا همان آرامش پیش از طوفان است که کاشته‌های کتاب‌های پیشین را برداشته و با کنار هم قرار دادن آن‌ها، ماجرایی جذاب می‌سازد.

از جمله نکات جالب توجه هری پاتر و جام آتش که آن را از باقی کتاب‌ها متمایز می‌کند، بسط و گسترش جهان جادوگری است: برای اولین بار جادوگران کشورهای دیگر را می‌بینیم، با فرهنگ‌شان آشنا می‌شویم و دیدمان نسبت به این دنیای خاص وسیع‌تر می‌شود. مسابقه‌ی سه جادوگر و پیوستن دو مدرسه‌ی رقیب هاگوارتز، بوباتون و دورمشترانگ به قول آلبوس دامبلدور افسانه‌ای: «راهی است برای نزدیک‌تر کردن دنیاهای جادویی ما.» این بسط فقط مختص ملیت و قومیت نیست. رویدادهایی مانند جام جهانی کوئیدیچ، دنیای جادوگران را به دنیای ما نزدیک‌ و‌ عمیق‌تر می‌کند

اما داستان‌ها و چالش‌ها . در کتاب با گذشته‌ی تراژیک بعضی از شخصیت‌های مهم آشنا می‌شویم، تقابل میان شخصیت‌ها واضح‌تر می‌شود و دوستی‌ها به چالش کشیده می‌شوند. مسائلی که هری در ابتدا با آن‌ها دست و پنجه نرم می‌کند شاید عادی به نظر بیایند اما با پیشرفت داستان سویه‌های دیگری به خود می‌گیرند. برای مثال پدیده‌ی مرگ برای اولین بار نقش پررنگی در داستان دارد و هری بارها به طرق مختلف با آن روبه‌رو می‌شود. از طرفی توطئه‌ای شکل گرفته و دست‌های پشت پرده هری را بی‌آن که خبر داشته باشد جلو می‌‌برند. شاید هاگوارتز امن باشد اما خطر همیشه در کمین اوست و یک لحظه غفلت کافی است تا هری نیست شود.
در نتیجه، این قدم محکم رولینگ به دنیای بزرگسالانه و گسترده‌تر برای دنیای جادوگری ذهنش منجر شده به روایت یکی از جذاب‌ترین داستان‌های هری پاتر.

 

تاک‌شوی دونقطه، برنامه‌ای درباره‌ی روایت در جهان امروز

تاک‌شوی دو نقطه – قسمت اول | بابک بیات: با نوشتن فکر می‌کنم | لینک تماشا

تاک‌شوی دو نقطه – قسمت دوم | سینا دادخواه: نویسنده‌ام، داستان‌نویس نیستم!‌ | لینک تماشا

تاک‌شوی دو نقطه – قسمت سوم | حسین وحدانی: می‌خواهم بگویم رابطه هم … | لینک تماشا

تاک‌شوی دو نقطه – قسمت چهارم | میثم کیانی: هجمه‌‌ی کلمه‌های به سراغم آمده |‌ لینک تماشا

تاک‌شوی دو نقطه ـ قسمت پنجم | یلدا علایی: برای خودم سراغ کلمه رفتم | لینک تماشا

تاک‌شوی دو نقطه – قسمت ششم | آنالی اکبری: کلمه وقتی باارزش است که حسی پشتش باشد | لینک تماشا

ادامه مطلب

ادبیات

معرفی کتاب: رمان بی‌پناه

رمان بی پناه

معرفی کتاب: رمان بی پناه

رمان بی پناه ، نوشته‌ی اولیویه آدام، از آن دست کتاب‌هایی نیست که جذابیت و گیرایی‌ش را مدیون پلات پر پیچ و خم‌ش باشد. اما چه چیزی بی‌پناه را به اثری خواندنی و قابل بحث تبدیل کرده؟

یک روایت زنانه

نخست تلاش به ثمر رسیده‌ی آدام در خلق کاراکتر اصلی‌‌ش، ماری‌ست. بار روایت بی‌پناه را ماری به دوش می‌کشد و با یک داستان با راوی اول شخص طرف هستیم. آن‌ها که دستی بر نوشتن دارند می‌دانند نوشتن از طبقه‌ و جنسیت دیگر می‌تواند با چه دردسرهایی توام باشد. طبعن نگارش از نظرگاه جنسیت دیگر در ادبیات به نسبت سینما و تئاتر کار سخت‌تری‌ست؛ چرا که در آن‌دو بازیگر و کارگردانی هست که به متن چیزی بیافزاید اما روی کاغذ این صلیب تنها روی دوش نویسنده است. آدام در بی‌پناه لحظاتی می‌آفریند که کاملن رنگ و بویی زنانه دارند. او که چهارسال بر سر دوراهی نوشتن یا ننوشتن این کتاب ایستاده درباره‌ی ماری می‌گوید: «انتخاب با من نبود. سرانجام تسلیم شدم. اما چیزی که از همان ابتدا مطمئن بودم ماری، شخصیت اصلی و راوی داستان، بود که از اول همراه من بود»

خط قصه‌ی خلوت با لحظاتی تکان‌دهنده

گفتیم در بی‌پناه خبری پلات پرپیچ و خم نیست، اما آدام در همین خط قصه‌ی خلوتش، لحظاتی می‌آفریند که تامل برانگیزند. ماری افسرده‌گی حاد دارد و به نظر می‌رسد در لحظاتی این افسردگی تنه‌به‌تنه‌ی خودآزاری می‌زند. او وقتی باید منتظر فرزندش بماند تا از کلاس تنیس برگردد به محله‌‌ی دوران کودکی و نوجوانی‌اش سر می‌زند و خاطراتش را با خواهر جوان‌مرگ شده‌اش دوره می‌کند. این بازی با زخم تنها به همین یک مورد محدود نمی‌ماند، ماری پیش‌تر یکی از چند صندوق‌دار فروشگاهی بزرگ بوده و حالا، بنا به دلیلی اخراج شده، اما هم‌چنان برای خرید به آن‌جا می‌رود و موقع خروج از فروشگاه از مقابل صندوقی که روزی خودش پشتش نشسته عبور می‌کند. موردهایی از این دست زیادند. مضاف بر این‌ها، او در گذشته مانده. دوست ندارد فرزندش بزرگ شود و معتقد است هیچ‌چیزی جای آن لبخند کودکانه را نمی‌گیرد. با‌بهانه یا بی‌بهانه به گذشته نقب می‌زند و از کلارا، خواهرش می‌گوید. او بی‌پناه است. چه‌چیزی ملجا او در این بی‌پناهی خواهد بود؟ پناه‌جوهایی که از اقصی‌نقاط دنیا به شهرشان آمدند تا از آن‌جا به لندن بروند.

 

یک تصویر واقعی از پناهندگی

و در آخر، رمان بی پناه را باید با نگاه سبعانه‌‌ی مبتنی بر واقعیتش درباره‌ی پناه‌جوها به‌جا آورد. آدام چهار سالی را برای نگارش کتاب به شک گذرانده و تاریخ انتشار کتاب برای سال ۲۰۰۷ است. پس موج مهاجرت‌هایی که در کتاب درباره‌شان می‌خوانیم، متعلق به سال‌های نخست هزاره‌ی جدید است. اولیویه آدام درست شبیه هر هنرمند جلوتر از زمانه‌اش، امروز ما را بیش از یک دهه‌ی قبل تصویر کرده، امروزی که شاهد افزایش روزافزون مهاجرین هستیم. او برخلاف تصویر رویایی مهاجرت واقعیتی را عیان می‌کند که دیدنش چندان خوشایند ذهن خوگرفته‌ به تصاویر کارت‌پستالی نیست. بله پناهجوهایی که در کتاب شاهد هستیم کمابیش از زیست انسانی تهی شدند چرا که از پایه‌ای‌ترین حقوق انسانی بی‌بهره‌اند. از سوی دیگر، قهرمان اصلی کتاب یک نجات‌دهنده‌ی سفیدپوست و مدافع حقوق اقلیت‌ها، شبیه آن‌چه در آثار هالیوودی مورداقبال سال‌های اخیر دیده‌ایم، نیست. او زن بی‌پناهی‌ست که برای رهایی از دیروز پردرد و امروز ملال‌آورش به یاری این افراد می‌آید. رویکردی که فروید درباره‌ی مهر به خویشاوندان آن را به‌گونه‌ای دیگر توصیف می‌کند: این محبت نمودی از میل سرکوب‌شده‌ و یک فرآیند جایگزینی‌ست. ماری و ایزابل اگر به پناهجوها کمک می‌کنند در پی الیتام زخمی درونی‌ند و نه ارزش‌های اخلاقی یک جامعه‌ی لیبرال. بی‌پناهانی که پناهجویان برایشان فرصتی برای رهایی از گذشته‌ی تلخشان هستند. برگ برنده‌ی رمان بی پناه همین است.

 

تاک‌شوی دونقطه، برنامه‌ای درباره‌ی روایت در جهان امروز

تاک‌شوی دو نقطه – قسمت اول | بابک بیات: با نوشتن فکر می‌کنم | لینک تماشا

تاک‌شوی دو نقطه – قسمت دوم | سینا دادخواه: نویسنده‌ام، داستان‌نویس نیستم!‌ | لینک تماشا

تاک‌شوی دو نقطه – قسمت سوم | حسین وحدانی: می‌خواهم بگویم رابطه هم … | لینک تماشا

تاک‌شوی دو نقطه – قسمت چهارم | میثم کیانی: هجمه‌‌ی کلمه‌های به سراغم آمده |‌ لینک تماشا

تاک‌شوی دو نقطه ـ قسمت پنجم | یلدا علایی: برای خودم سراغ کلمه رفتم | لینک تماشا

تاک‌شوی دو نقطه – قسمت ششم | آنالی اکبری: کلمه وقتی باارزش است که حسی پشتش باشد | لینک تماشا

ادامه مطلب

محبوب‌ترین‌ها