با ما همراه باشید
نقد شیشلیک نقد شیشلیک

سینمای ایران

نقد فیلم شیشلیک: حالا آن سمت دیده‌نشده را ببینید نوشته‌ی گل‌بو فیوضی

نقد شیشلیک ساخته‌ی محمدحسین مهدویان| منتقد: گل‌بو فیوضی؛ عضو حلقه‌ی منتقدین آرت‌تاکس

بزرگ‌ترین ایراد در شکل مواجهه با یک فیلم، انتظار و پیش‌داوری‌ست. اسم‌ها با پیشینه‌هاشان برای ما توقع ایجاد می‌کنند. در حالی‌که هر فیلم ساحت منحصر به خودش را دارد. اگر مدافع خودِ اصیل سینما باشید و نه یک نوع خاص از ایدئولوژی در سینما، باید از ورود کارگردان به جهانی نو و متفاوت با گذشته‌اش خوشحال شوید. شماری از مهم‌ترین کارگردانان تاریخ سینما در ژانرهای مختلف، داستان‌های متفاوت روایت کرده‌اند. پس اگر عادت داشته‌اید کسی مثل محمدحسین مهدویان فقط فیلم مستندگونه از تاریخ معاصر ایران بسازد حالا این یک قدم رو به جلوست؛ شیشلیک.
«شیشلیک» یک گروتسگ زمانه است. روایتی تلخ از مواجهه‌ی جبرگرایانه با صاحب قدرتی که در خلوت، آن کار دیگر می‌کند اما مردم را به نخواستن فرا می‌خواند تا مردمانی صالح و متقی باشند. پازل آزاردهنده‌ای که چیزی برای کشف ندارد اما لایه‌به‌لایه می‌خراشد و هر بار دردی از جایی بیرون می‌زند. جهانی که به نظر نمی‌رسید جهان و دغدغه‌ی فیلم‌ساز باشد اما حالا سر و شکل دارد و کنار تمام آن کارهای قبلی به هویت مستقلی دست پیدا کرده است.

 

در کنار نقد شیشلیک بخوانید:

نقد فیلم یدو: روایت جبر زندگی در گذاشتن و رفتن نوشته‌ی گل‌بو فیوضی

 

«شیشلیک» اگرچه دیر شروع می‌شود و در بیست دقیقه‌ی ابتدایی هنوز تو را وارد داستان نمی‌کند اما فیلم کاملی‌ست. یک فانتزی تلخ، کدر و پر از نقاط عطف عاطفی. فیلم قرار نیست میخ‌کوبت کند یا از خنده روده‌بر؛ یک روایت است از جهان ساخته‌ی ذهن نویسنده که تسری پیدا می‌کند. طبقه‌ی آدم‌هاش با کارهای قبلی مهدویان فرق دارد و از اساس بازی جای دیگری اتفاق می‌افتد. جایی که ممکن است شما دوست نداشته باشید. و سوال این‌جاست که آیا این بد است؟ چه کسی قرار است برای نویسنده و فیلم‌ساز خط مشی صادر کند؟ مثل آن است که شما سال‌ها آن کارمند کت‌وشلوارپوش بوده باشید و با اولین لباس غیررسمی همه شما را محکوم کنند به بی‌مبالاتی. در حالی‌که در دوران پست‌مدرن همه‌چیز قابل تجربه است.
مهدویان، همان مهدویان تمام آن فیلم‌های قبل، حالا متنی از امیرمهدی ژوله را کارگردانی کرده است. شاید کسی فکرش را نمی‌کرد دست‌کم به این زودی چنین ترکیبی کنار هم قرار بگیرند و جای هادی حجازی‌فر، با شمایل محبوب کارگردان، پژمان جمشیدی مقابل دوربین مهدویان بازی کند اما حالا که با فیلم روبه‌رو هستیم می‌خواهم بگویم چرا که نه؟ اگر می‌شود راه تازه‌ای باز کرد به جهانی تازه برای خلق فیلم‌هایی که شاید دیگری نسازد یا نتواند بسازد چرا نباید ساختارشکنی کرد؟

فیلم‌نامه‌ی ژوله هم یک متن سهل و ممتنع است. مثل یک استندآپ کمدی ساده که اگر جای درستی از مردم خنده را نگیرد تمام اجرا از دست می‌رود. متن می‌نشیند و بلند می‌شود و با نوستالژی‌های دهه‌ی شصت آمیخته، مخاطب را به بازی می‌گیرد. جاهایی با خودت فکر می‌کنی حرف سانسوری هم می‌زند اما مهم‌تر از همه ترسیم درست جهانی‌ست که روی هیچ بنا شده است، پشم. و شاید دقیقن همین‌جاست که ترکیب مهدویان و ژوله غریب به‌نظر برسد. کارگردانی که تا پیش از این همواره فیلم‌نامه‌هاش پر از چفت‌وبست‌های منطقی و روایی بوده است و اساسن فیلم‌نامه‌های کلاسیک کارگردانی کرده است حالا این‌گونه در تجربه‌گرایی خود چنین اثری خلق می‌کند. با عطارانی که شاید یکی از درست‌ترین انتخاب‌های سال‌های اخیر برای بازی‌ست؛ پژمان جمشیدی که حالا حضورش در قاب وزن دارد و هر فیلم تا فیلم بعد چیزی به خودش و مخاطبش اضافه می‌کند و ژاله صامتی که بلد است چه‌طور جای درست بنشیند و عکس‌العمل درست داشته باشد. نقش‌های مکمل هم حساب‌شده انتخاب شده‌اند؛ مثل مه‌لقا باقری که به جرأت می‌توانم بگویم بهترین بازی کارنامه‌اش را کرده است.
این یک بیانیه نیست اما اجازه دهید این‌طور تمام شود:
خانم‌ها، آقایان… بین این‌همه قضاوت و کلیشه و چهارچوب، اجازه دهید کمی نفس بکشیم. نه کسی قرار است تا ابد یک شکل باشد. نه همه‌ی کارها باید بهترینِ کارگردان بشود. نه متفاوت بودن و متفاوت ساختن به معنای عدول از ارزش‌هاست. رفقا، مقامات… ما در این روزهای سخت، وسط این‌همه بی‌هوایی، فقط کمی هوای تازه لازم داریم.

از مجموعه تحلیل‌گران عصر ارتباطات بیش‌تر ببینید:

آرت‌تاکس را در توئیتر، تلگرام و اینستاگرام دنبال کنید

کیدتاکس Kidtalks.ir | کیدتاکس رسانه تصویری کودکان و نوجوانان

تک‌تاکس Techtalks.ir | اولین رسانه تصویری فناوری اطلاعات و ارتباطات ایران

برای افزودن دیدگاه کلیک کنید

یک پاسخ بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

سینمای ایران

من این فیلم را اینطور نمی‌دیدم | داستان روز واقعه

روز واقعه

من این فیلم را اینطور نمی‌دیدیم | داستان روز واقعه

اختصاصی از آرت‌تاکس: داستان روزهایی که نگذاشتند بهرام بیضایی مهم‌ترین فیلم سینمای ایران درباره‌ی واقعه‌ی عاشورا را خودش بسازد

شکی نیست که «روز واقعه» مهم‌ترین فیلم سینمای ایران درباره‌ی واقعه‌ی عاشوراست اما این عنوان را در تمام این سال‌ها به واسطه‌ی متن بهرام بیضایی نثار این فیلم کرده‌اند، تا اجرای شهرام اسدی. با این حال، به‌نظر می‌رسد وقت آن رسیده باشد که بپرسیم «روز واقعه»ی کنونی، چه اندازه فیلمی از آنِ بهرام بیضایی‌ست و خود او چه میزان از فیلمی که نگذاشتند خود بسازد رضایت دارد. فیلم‌ساز به هجرت رفته‌ی این سال‌ها، تنها یک‌بار دراین‌باره صحبت کرده.

 

بازخوانی روز واقعه‌ی بهرام بیضایی در آرت‌تاکس

 

 

در گفت‌وگویی با جواد طوسی. او آن روزها را این‌گونه تعریف می‌کند:
روز واقعه را نگذاشتند خودم بسازم. لااقل ده تا کارگردان عوض شد و من تعجب می‌کردم که این همه آدم نمی‌توانند این فیلم را بسازند. حتا گفتند واروژ کریم مسیحی این فیلم را بسازد. خوشحال می‌شدم اگر او این فیلم را می‌ساخت. حتا اسم آقای محمدرضا اصلانی را آوردند. خیلی‌ها عقیده داشتند که چند جای فیلم را باید عوض کنم، امّا من برای عوض کردن نرفتم. به‌هرحال آقای شهرام اسدی مهارتش را داشت که لااقل تعداد جاهایی را که می‌خواستند عوض شود به سه برساند و فیلمی بسازد شبیه فیلم‌هایی که قرار است از تلویزیون پخش شود… اصلن نمی‌خواهم بگویم راضی هستم یا نه. تمام حرف من این است که من این فیلم را این‌طور نمی‌دیدم. این فیلم شباهتی به فیلم‌هایی که داشتم ندارد.

 

 

از مجموعه تحلیل‌گران عصر ارتباطات بیش‌تر ببینید:

آرت‌تاکس را در توئیتر، تلگرام و اینستاگرام دنبال کنید

کیدتاکس Kidtalks.ir | کیدتاکس رسانه تصویری کودکان و نوجوانان

تک‌تاکس Techtalks.ir | اولین رسانه تصویری فناوری اطلاعات و ارتباطات ایران

ادامه مطلب

سینمای ایران

فرشته طائرپور ۱۴۰۰ – ۱۳۳۱

فرشته طائرپور

فرشته طائرپور ۱۴۰۰ – ۱۳۳۱

تهیه‌کننده، نویسنده و فعال صنفی سینمای ایران بر اثر ابتلا به کرونا درگذشت. فرشته طائرپور نخستین تهیه‌کننده زن ایرانی بود که به عنوان رئیس هیئت‌مدیره‌ی خانه سینما (بزرگ‌ترین سندیکای صنفی سینماگران ایرانی) فعالیت کرد. خانم طائرپور ۶۹ساله بود‌.

طائرپور در بهمن ۱۳۳۱ در تهران به دنیا آمد و فارغ‌التحصیل کارشناسی ادبیات انگلیسی بود. او مدتی را به عنوان نویسنده و عضو هیئت تحریریه در مجله زن مشغول به کار شد و در سال‌های بعد ضمن مدیریت مرکز نگارش ویرایش کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان با گروه‌های کودک و نوجوان شبکه‌های اول و دوم سیما در مقام مشاور و نویسنده همکاری داشته‌است. طائرپور به دنبال فعالیت ادبی در حوزه کودکان و نوجوانان از سال ۱۳۶۶ در زمینه سینمای کودک نیز به کار پرداخت.

 

فرشته طائرپور : جایزه‌ی بهترین فیلم‌نامه‌ی ژانر موزیکال خستگی طعنه‌ی دیگران را از بین برد!

 

خانه ادبیات و هنر کودکان و نوجوانان که طائرپور مدیرعامل آن است تاکنون بیش از ده فیلم سینمایی و حدود بیست هزار دقیقه آثار ویدئویی تهیه کرده‌است. طائرپور تجربه‌ی داوری جشنواره‌ی فیلم فجر را داشت و جوایز متعددی در کارنامه دارد.

آرت‌تاکس درگذشت خانم طائرپور را به دخترش غزل شاکری و خانواده‌ی گرامی‌اش، جامعه‌ی سینمای ایران و دوستداران این سینما تسلیت می‌گوید.

 

 

 

از مجموعه تحلیل‌گران عصر ارتباطات بیش‌تر ببینید:

آرت‌تاکس را در توئیتر، تلگرام و اینستاگرام دنبال کنید

کیدتاکس Kidtalks.ir | کیدتاکس رسانه تصویری کودکان و نوجوانان

تک‌تاکس Techtalks.ir | اولین رسانه تصویری فناوری اطلاعات و ارتباطات ایران

ادامه مطلب

خبر

خودمان دردمندیم اما آغوش‌مان به روی همسایه باز باشد

افغانستان

خودمان دردمندیم اما آغوش‌مان به روی همسایه باز باشد

انجمن صنفی فیلم‌نامه‌نویسان سینمای ایران با صدور بیانیه‌ای ضمن محکوم‌کردن رخدادهای امروز افغانستان و سکوت جهانی، خواستار همراهی حاکمیت و مردم ایران با شرایط هولناک مردم افغانستان شد.
متن بیانیه‌ی انجمن صنفی فیلم‌نامه‌نویسان سینمای ایران به شرح زیر است:
زنان و کودکان اولین قربانیان جنگ هستند. آن‌چه در افغانستان می‌گذرد، فاجعه‌ای اخلاقی است. آنانی که با طالبان معامله کرده‌اند و مردم افغانستان را به مسلخ این زشتکاران بداندیش فرستاده‌اند، انگار حافظه‌ای برای یادآوری نداشتند که طالبان ثابت کرده‌ به هیچ اصول اخلاقی و عهدی پای‌بند نیست.
ما فیلم‌نامه‌نویسان سینمای ایران نگرانیم. نگران از آن‌چه که قرار است بر سر مردم افغانستان بیاید. گفته‌اند برای سیاستمداران مردم یا وسیله هستند یا دشمن، دولت‌ها می‌آیند و می‌روند و این مردم هستند که زندگی نمی‌کنند، کشته می‌شوند.
درخواست می‌کنیم و انتظار داریم: مرزها را به روی هنرمندان، نویسندگان، روشنفکران و هر افغان‌ای که نمی‌تواند تحت حاکمیت طالبان زندگی کند باز کنید، مرزها را به روی زنان و دختران و کودکان افغان باز کنید، کمک کنید کشته نشوند، کمک کنید منتقل بشوند به کشورهایی که اعلام کرده‌اند پذیرای پناه‌جویان هستند.

مردم ما زیر بار خشکسالی، گرانی و بیماری کرونا در حال تباه شدن هستند اما آغوش‌شان برای مردمی که سرزمین مادری‌شان را از دست داده‌اند، باز است.
با چشمی گریان و قلبی اندوهگین، نگران زنان و کودکان و نخبگان افغان و هر آن‌کس از این ملت که می‌خواهد دور از اندیشه‌ی طالب زندگی کند هستیم. کمک کنید قتل‌عام نشوند، به بردگی بُرده نشوند.

از مجموعه تحلیل‌گران عصر ارتباطات بیش‌تر ببینید:

آرت‌تاکس را در توئیتر، تلگرام و اینستاگرام دنبال کنید

کیدتاکس Kidtalks.ir | کیدتاکس رسانه تصویری کودکان و نوجوانان

تک‌تاکس Techtalks.ir | اولین رسانه تصویری فناوری اطلاعات و ارتباطات ایران

 

ادامه مطلب

محبوب‌ترین‌ها