با ما همراه باشید
سینمای ایران در دوران کرونا سینمای ایران در دوران کرونا

سینمای ایران

کرونا؛ تهدید یا یادآوری | بازنگری در بحث‌های رایج سینمای ایران در دوران کرونا

نوشته‌ای از محمدحسین گودرزی درباره‌ی اقتصاد سینمای ایران در دوران پسا کرونا ، معضلات اکران آنلاین و راه‌حل خروج از این شرایط

کرونا؛ تهدید یا یادآوری

چندروز بعد از اختتامیه سی‌وهشتمین جشنواره فجر بود که ویروس جهانی کرونا از مرزهای ایران هم گذشت و در ایران هم، رسماً شروع به کار کرد. به‌دنبال جدی‌شدن ماجرای بیماری و همه‌گیرشدن آن، «سینما» اولین محل تجمع انسانی در کشور بود که تعطیل شد. تعطیلی سالن‌های سینما، از زمستان سال گذشته آغاز شد و تا اول تابستان امسال طول کشید. حالا در اولین روزهای تابستان، بازگشایی سالن‌های نمایش فیلم، گمانه‌زنی‌ها را دربارۀ درستی یا نادرستی این تصمیم، به اوج رسانده است. دوگانۀ بازگشایی به‌نفع سرمایه‌های خوابیده در سینما یا ادامۀ روند تعطیلی سینماها به‌نفع سلامتی عمومی، گفت‌وگوهای مجازی و رسمی زیادی را به‌راه انداخته است. این موضوع، نمونۀ متأخر بحث‌ دربارۀ اوضاع کلی سینمای ایران است که کرونا، در این چندماه، مروج صحبت درباره‌ی آن‌ها بوده است. پیش‌ازاین، اکران آنلاین و ایجاد تغییرهای اساسی در پلتفرم‌های نمایش و توزیع فیلم هم، به‌تبع کرونا، به تیتر مجلات و موضوع بحث‌های مجازی زیادی تبدیل شده بود. در این‌که این بحث‌ها، هرکدام می‌توانند در جای خود، مفید واقع شوند و گوشه‌ای از سفره‌ی سینمای ایران را بگیرند، تردیدی نیست، اما آن‌چه به‌تدریج، شکلی اغراق‌آمیز به خود گرفته، خلاصه‌کردن تمام ایرادهای بنیادی سینمای ایران در روزها و شب‌های کرونا است. در مطالب و بحث‌های سینمایی این روزها، طوری درباره‌ی اثرها و آسیب‌های کرونا در سینمای ایران بحث می‌شود که موقعیتی شبیه به «کشتی به گل نشسته» به ذهن می‌رسد. فریادها و وامصیبتاها به‌گونه‌ای هستند که گویی کشتی سینمای ایران، همه‌ی این‌سال‌ها داشته در جهتی معین حرکت می‌کرده و انواع و اقسام جایگاه‌های فرهنگی و هنری را، یکی‌پس‌ازدیگری، فتح کرده است. انگارنه‌انگار که قبل از کرونا، بسیاری از ساختارهای پوسیده و ندانم‌کاری‌های رایج، هرکدام به‌جان بخشی از سینمای ایران افتاده بودند. بدون‌تردید، کرونا به سینما هم، مانند دیگر بخش‌های جامعه، آسیب‌هایی وارد کرده است؛ اما توجه اغراق‌گونه به این آسیب‌ها، نباید از یادمان ببرد که این کشتی، پر از سوراخ‌های ریز و درشت بود و اگر کرونا آن را به گل نمی‌نشاند، دیر یا زود، خودش با غرق‌شدن دست‌وپنجه نرم می‌کرد.

از نویسنده‌ی مقاله‌ی سینمای ایران در دوران کرونا بیشتر بخوانید:

نقد فیلم «دستیار» | حس‌زدایی هوشمندانه

در ادامه، به همه‌ی اشتباه‌های متداول و ساختارهای ازرده‌خارج سینمای ایران اشاره می‌کنم که کرونا، بیش‌ازآن‌که، تشدیدکننده‌ی آن‌ها باشد؛ درباره‌ی آن‌ها هشداردهنده بوده است. کرونا، همان هشداری را به سینمای ایران داد، که تلنگر مشابه‌ آن را به خانواده‌هایی زد، که قرنطینه‌ی شبانه‌روزی، جدل‌های جدیدی را بین اعضای‌شان به راه اندخت. کرونا در قرنطینه، مشکل جدیدی در رابطه‌ها به‌وجود نیاورده بود؛ بلکه همه‌ی حقیقت‌ها را فشرده کرده بود و یک‌جا به آدم‌ها تحویل می‌داد.

۱) سال‌های‌سال است که سینمای ایران از منظر «سینما به مثابه صنعت» اوضاع سامان‌یافته‌ای ندارد. از نظر شاخص‌های توسعه‌ی سینما، چندین‌سال است که وضعیت سینمای ایران، آشفته و مأیوس‌کننده است. تعداد بلیت فروخته‌شده (تعداد تماشاگران غیرمنحصربه‌فرد) یکی از مهم‌ترین شاخص‌های توسعه‌ی سینما به حساب می‌آید. در سال ۹۸، حدود ۲۵ میلیون بلیت، در سینمای ایران فروخته شده است. پیش‌ازآن‌که این متن را به نادیده‌گرفتن تأثیر کرونا در فروش اسفندماه سال ۹۸ (که اکران پررونق نوروزی را که از نیمه‌اسفند شروع می‌شود در برمی‌گیرد) متهم کنید؛ اعلام کنم که در سال ۹۷ هم، مخاطبان سینمای ایران، حدود ۲۷ میلیون بلیت خریدند. پس اوضاع فروش بلیت در سینمای ایران، در دوسال گذشته، مشابه هم بوده است. صورت تکامل‌یافته‌ی این شاخص، با تقسیم این عدد بر جمعیت کشور به دست می‌آید. حاصل این تقسیم، نشان‌دهنده‌ی این است که هر فرد در آن کشور، به‌صورت‌میانگین، چندبار در سال، به سینما می‌رود. این عدد برای سال‌های ۹۷ و ۹۸ سینمای ایران، حدود ۰/۳ است. یعنی هر ایرانی، در سال، ۰/۳ دفعه به سینما می‌رود! (یا سه‌سال یک‌بار) عدد مربوط به این شاخص در کشور آمریکا، در بازه‌ی ۳ الی ۴ است. در آلمان و فرانسه هم، تقریباً هر نفر در طول سال، ۴ بار به سینما می‌رود. این عدد در تایوان حدود ۳/۸ است. با توجه به این ارقام و مقایسه‌ی این عددها، می‌شود نتیجه گرفت کووید۱۹ در ایران، چراغ سالن‌های سینماهایی را خاموش کرد که پیش‌ازآن هم، فروغ چندانی نداشتند. این‌که، چه‌قدر از این استقبال کم تماشاگران، به اوضاع اقتصادی، اجتماعی و سیاسی مربوط می‌شود، موضوع این نوشته نیست. آن‌چه این‌جا اهمیت دارد، این است که خیلی‌وقت است سینمای ایران تماشاگران جدی و پرشور ندارد. چندسالی‌ست که روند و روال همین است. فقط ناقوس‌ها دیر به صدا درآمده‌اند!

۲) از بین حدود ۱۲۰۰ شهر در ایران، تنها ۱۵۰ شهر سالن سینما دارند. این عدد به ‌این ‌معناست که علاوه‌بر جمعیت حدود 25میلیونی روستاها، 25میلیون شهرنشین‌ هم، به سالن‌های سینما دسترسی ندارند. بااین‌اوضاع، انتظار سینماگران از «اکران آنلاین» این بود که این پلتفرم جدید توزیع فیلم، به تعداد تماشاگران فیلم‌های ایرانی بیفزاید. درابتدا، پیش‌بینی می‌شد که تعداد زیادی از کسانی که در شهر یا روستای‌شان به سالن‌های سینما دسترسی ندارند، اما از امکانات اینترنتی استفاده می‌کنند، با تماشای فیلم‌ها در اکران آنلاین، به جمع خریداران بلیت فیلم‌‌ها اضافه شوند. کمی‌بعد، انتشار اولین آمار و ارقام مربوط به فروش ایترنتی فیلم‌ها، نشان‌دهنده‌ی این بود که درِ جدیدی، به‌روی بن‌بست جذب مخاطب در سینمای ایران، گشوده نشده است. بااین‌که حدود هفتاد درصد از فروش فیلم‌ها در اکران آنلاین به صاحبان فیلم‌ها می‌رسد و این عدد درمورد اکران در سالن‌های سینما حدود سی درصد است؛ اما استقبال کم از نحوه‌ی جدید اکران، پیش‌فرض‌های امیدبخش و خوش‌بینانه را کنار زد. فروش حدود ۲ میلیاردی برای فیلم خروج، ساخته‌ی کارگردانی که فیلم‌هایش همواره در اکران سینماها با استقبال و حواشی فراوان همراه است، درمقایسه با هزینه ساخت فیلم که ۹ میلیارد اعلام شده بود، اهالی سینما را به این باور رساند که برای ارتقای کمی و کیفی اکران آنلاین، به فرصت بیش‌تر و بستر مناسب‌تری نیاز است. در اوضاع کنونی، غالب مردم به‌جای تماشای فیلم‌ها در دوره‌ی اکران آنلاین، ترجیح می‌دهند مدتی بعد، در همان پلتفرم، به‌کمک اشتراک ماهانه‌ی ارزان‌شان در وی.او.دی‌ها فیلم‌ها را ببینند. این عادت فعلی مخاطبان است. من هم با شما موافقم که آینده، فارغ از علاقه و خواست ما، به‌سمت نمایش‌های اینترنتی و اکران‌های کوچک حرکت می‌کند. همین نگاه به آینده و پیش‌بینی پایانی مورد دوم، موضوع بحث مورد بعدی این متن است.

از نویسنده‌ی مقاله‌ی سینمای ایران در دوران کرونا بیشتر بخوانید:

نقد فیلم آشفته‌گی | ناخدا، بادبان‌ها را کشیده…

۳) اگر در آینده، اکران‌های اینترنتی جانی بگیرند و جدی‌تر شوند، سینمای ایران به یک بازنگری اساسی در تولید نیاز دارد. درواقع، همه‌ی بحث‌های اکران اینترنتی به توزیع و نمایش فیلم‌ها منحصر شده و جای بحث درباره‌ی نظام تولید صنعت سینمای ایران خالی به نظر می‌رسد.

معدل فیلم‌های تولیدی سالانه در سینمای ایران، محدود به روایت ماجراهای پنهان‌کاری و دروغ و تم خیانت و دوراهی‌های اخلاقی رایج است. اگر تماشای اینترنتی فیلم‌ها رونق بگیرد و به‌مرور زمان، نمایش‌گرهای خانگی، جای پرده‌های سینماها را بگیرند، تنها کشورهایی می‌توانند چراغ سالن‌ها را روشن نگه دارند که نمایش فیلم‌های‌شان در سالن‌های سینما، برای مخاطبان، تجربه‌ای منحصربه‌فرد به وجود بیاورد. سینمای ایران اگر از خرده‌جنایت‌های زن‌وشوهری، فاصله نگیرد و وارد تدارک پروداکشن‌های بزرگ نشود، یکی از مهم‌ترین قربانی‌های رونق احتمالی اکران‌های اینترنتی است. در همه‌ی این‌سال‌ها، سینمای ایران از نبود «ژانر» ضربه خورده و به‌زحمت می‌شود از بین آثار یکی‌دوسال اخیر، به تعداد انگشت‌های یک دست، فیلم‌هایی را بیرون کشید که در سرفصل‌های «فیلم/ژانر» ریک آلتمن، چیزی درباره‌ی ساختار و فرم آن‌ها نوشته شده باشد. این ضربه اما در روزگار پساکرونا، و در شب‌های شلوغ اکران‌های اینترنتی سال‌های بعد، ضربه‌ای مهلک‌تر و جبران‌ناپذیرتر است به بدنه‌ی سینمای ایران.

ارجاع‌های متعدد و قدیمی نمی‌دهم. همین حالا به تصاویر مربوط به فیلم آخر نولان توجه کنید. تجربه‌ی این پروداکشن و فضا در سالن سینما، کدام مخاطب سینما را وسوسه نمی‌کند؟ نمی‌خواهم با ذوق‌زدگی از زرق‌وبرق فیلم‌های خارجی تعریف کنم؛ اما این واقعیت محتوم سینمای آینده است. اگر فیلم‌ها، مخاطب را به تجربه‌ی جدید و شوق‌برانگیزی نرسانند، مخاطب ترجیح می‌دهد یا به تماشای فیلم‌ها پشت کند، یا در بهترین حالت، با تلفن همراهش دقایقی از فیلم را رد کند تا ببیند آخر فیلم یا سریال، چه می‌شود! و این تجربه‌ی جذاب تماشای فیلم، به بازنگری در تولید فیلم‌ها مربوط و محدود نمی‌شود. یقه‌ی سالن‌سازی را هم می‌گیرد. کیفیت صوتی و تصویری بسیاری از سالن‌ها هم باید به‌همراه بازنگری در تولید، به سمتی حرکت کنند که مخاطب بگوید فلان فیلم را باید در سالن سینما دید!

نوع دیگر بازنگری‌ای که همه‌ی این سال‌ها در سینمای ایران به تعویق افتاده، مسئله‌ی توزیع عادلانه‌ی درآمد فیلم‌ها و انعقاد قراردادهای منطقی با تمام عوامل فیلم است. نقشه‌کش و معمار اولیه‌ی فیلم‌ها، فیلم‌نامه‌نویس‌ها هستند. دستمزد پایین بسیاری از عوامل فیلم‌ها، از جمله فیلم‌نامه‌نویس‌ها، منجر به افت کیفی آثار سینمای ایران و منصرف‌شدن بسیاری از متخصصان این حوزه، از فعالیت در این زمینه شده است.‌

از نویسنده‌ی مقاله‌ی سینمای ایران در دوران کرونا بیشتر بخوانید:

نقد فیلم طلا | جواهرخانه‌ی شهبازی

ازاین‌جهت، پیشنهادهای برخی از اعضای شورای صنفی نمایش، مبنی‌براین‌که، بهتر است دولت تعدادی از بلیت‌ها و سانس‌های این روزها را بخرد و در اختیار اقشار و دسته‌های مختلف مردمی قرار دهد، تا سینما با کرونا و بعد از کرونا، دوباره راه بیفتد، پیشنهادی زودگذر و مسکنی مقطعی به نظر می‌رسد. با خریدن بلیت‌های چند فیلم، مخاطرات بنیادی پیش‌روی سینمای ایران برطرف نمی‌شود و این مطالبه‌ها از دولت، بیش‌ازآن‌که، عایدی مشخصی برای سینمای ایران داشته باشد؛ به نفع چند فیلم به‌خصوص تمام می‌شود. مطالبه‌ی دقیق‌تری که به‌دنبال توضیح لزوم بازنگری در تولید می‌شود به آن اشاره کرد، خط‌شکنی دولت در فراهم‌آوردن امکانات لازم برای ساخت فیلم‌های متنوع و ریل‌گذاری دقیق برای تولد ژانر در سینمای ایران است.

نوشته‌ی محمدحسین گودرزی

 

از مجموعه تحلیل‌گران عصر ارتباطات بیش‌تر ببینید:

آرت‌تاکس را در توئیتر، تلگرام و اینستاگرام دنبال کنید

کیدتاکس Kidtalks.ir | کیدتاکس رسانه تصویری کودکان و نوجوانان

تک‌تاکس Techtalks.ir | اولین رسانه تصویری فناوری اطلاعات و ارتباطات ایران

5,091 بازدید کلی, 9 بازدید امروز

برای افزودن دیدگاه کلیک کنید

یک پاسخ بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

خبر

جشن پایان فیلم‌برداری آخرین فیلم علی عطشانی: بخشی از پشت‌صحنه‌ی «کوسه» را تماشا کنید | Principal photography for Shark has reach its end

پایان فیلمبرداری فیلم کوسه

آرت‌تاکس – گروه سینمای ایران: خبر پایان فیلمبرداری فیلم «کوسه» به کارگردانی علی عطشانی و تهیه‌کنندگی سیدمحمد احمدی و بازی مهدی هاشمی، پژمان جمشیدی، ریحانه پارسا و …

جشن پایان فیلم‌برداری آخرین فیلم علی عطشانی
بخشی از پشت‌صحنه‌ی «کوسه» را تماشا کنید

فیلم سینمایی کوسه به کارگردانی علی عطشانی و تهیه‌کنندگی سیدمحمد احمدی روز شنبه ۱۱ مردادماه در لوکیشن نیاوران به پایان رسید و کیک مراسم پایان فیلم‌برداری توسط آسیا تاشکین بازیگر میهمان از کشور ترکیه بریده شد.

در این مراسم که به دلیل رعایت پروتکل‌های بهداشتی در فضای باز لوکیشن فیلم برگزار می‌شد، هدایایی به بازیگران و عوامل فیلم «کوسه» اهدا شد.

در ادامه علی عطشانی از حضور گرم و هم‌دلانه‌ی تمام عوامل پشت‌صحنه و بازیگران فیلم که در شرایط سخت این روزها تلاش کردند یک اثر سینمایی به ثمر برسد، قدردانی کرد.

مهدی هاشمی، مهران احمدی، سیما تیرانداز، بهناز جعفری، ریحانه پارسا، محمدجواد جعفرپور، مهران رجبی، بهراد خرازی، مهسا كامیابی، فرانک حسینی، احمدرضا موسوی، آن ماری سلامه و آسیا تاشکین در کنار پژمان جمشیدی گروه بازیگران این فیلم را تشکیل می‌دهند.

در کنار مطالعه‌ی خبر پایان فیلمبرداری فیلم «کوسه» ببینید:

مهران رجبی و علی عطشانی از ساخت پارادایس می‌گویند | فکر می‌کردند داعشی هستیم!

Principal photography for Shark has reach its end

Shark directed by Ali Atshani finished filming this Monday. This milestone was celebrated by cast and crew under strict health protocols. Mehdi Hashemi, Mehran Ahmadi, Reyhaneh Parsa, Mehran Rajabi and Pejman Jamshidi are some of the stars of this movie

از مجموعه تحلیل‌گران عصر ارتباطات بیش‌تر ببینید:

آرت‌تاکس را در توئیتر، تلگرام و اینستاگرام دنبال کنید

کیدتاکس Kidtalks.ir | کیدتاکس رسانه تصویری کودکان و نوجوانان

تک‌تاکس Techtalks.ir | اولین رسانه تصویری فناوری اطلاعات و ارتباطات ایران

1,680 بازدید کلی, 251 بازدید امروز

ادامه مطلب

آنونس

آغاز اکران آنلاین فیلم برادران محمودی: «هفت و نیم» از امشب در خانه‌ها |‌ Seven And Half is now available online

آغاز اکران آنلاین فیلم هفت و نیم
آغاز اکران آنلاین فیلم «هفت و نیم» | تازه‌ترین ساخته‌ی برادران محمودی از امشب در خانه‌ها

⁩آرت‌تاکس – گروه سینمای ایران: آغاز اکران آنلاین فیلم «هفت و نیم» به کارگردانی و نویسندگی نوید محمودی و تهیه‌کنندگی جمشید محمودی از سه‌شنبه ۱۴ مردادماه ساعت ۲۰:۰۰ در فیلیمو و نماوا.

«هفت و نیم» محصول مشترک ایران و افغانستان است که در فستیوال بین‌المللی فیلم بوسان سال گذشته افتتاح شد و مورد استقبال منتقدان آسیایی قرار گرفته است. فیلم ماجرای زندگی هفت دختر افغانی و ایرانی را در هفت اپیزود روایت می کند. نوید محمودی غزال طلایی جشنواره‌ی جهانی فیلم پارسی را برای این فیلم دریافت کرد.

بازیگران به ترتیب قصه‌ها عبارتند از:
  • قصه شبانه: ندا جبرائیلی شادی مختاری، آتیه جاوید
  • قصه نگار: هستی مهدوی و محمدرضا غفاری
  • قصه ناهید: آناهیتا افشار و علیرضا کمالی نژاد
  • قصه فرشته: فرشته حسینی حسین مهری، رویا جاویدنیا ، هانیه قاسمی
  • قصه نیلوفر: شیدا خلیق، علیرضا استادی
  • قصه شکر: متین حیدری نیا، روژان تقی زاده
  • قصه راحیل: افسانه کمالی، زهرا بهروزمنش، مهسا همتی، محیا صدرزاده، آرمیتا فروزنده، فاطمه صادقی

ببینید: تیزر فیلم «هفت و نیم» با بازی هستی مهدوی و آناهیتا افشار

Seven And Half is now available online

Seven And Half written and directed by Navid Mahmoudi is now available online. Seven And Half premiered in Busan Film Festival and was met with positive reception. The movie is 7 episodes about 7 Afghan and Iranian women. Nefa Jebraeili, Hasti Mahdavi and Fereshteh Hoseini star among others.

از مجموعه تحلیل‌گران عصر ارتباطات بیش‌تر ببینید:

آرت‌تاکس را در توئیتر، تلگرام و اینستاگرام دنبال کنید

کیدتاکس Kidtalks.ir | کیدتاکس رسانه تصویری کودکان و نوجوانان

تک‌تاکس Techtalks.ir | اولین رسانه تصویری فناوری اطلاعات و ارتباطات ایران

2,907 بازدید کلی, 253 بازدید امروز

ادامه مطلب

آنونس

انتشار نسخه ویدیویی فیلم «بی‌وزنی»: فیلمی با بازی امیرعلی دانایی، بهاره کیان‌افشار و تینا پاکروان | Weightlessness is now available online

نسخه ویدیویی فیلم بی وزنی

انتشار نسخه ویدیویی فیلم «بی وزنی»
فیلمی با بازی امیرعلی دانایی، بهاره کیان‌افشار و تینا پاکروان

آرت‌تاکس – گروه سینمای ایران: نسخه ویدیویی فیلم «بی وزنی» به نویسندگی و کارگردانی مهدی فردقادری و تهیه‌کنندگی مرتضی شایسته در شبکه‌ی نمایش خانه‌گی و فیلیمو ‌و نماوا منتشر می‌شود.

این فیلم که اکران آن به‌دلیل شیوع ویروس در هفته ابتدایی متوقف شد، در جشنواره‌های مختلف جهانی حضور موفقی داشته است که از جمله‌ی آن‌ها می‌توان به جایزه‌ی بهترین فیلم جشنواره‌ی تجربی پرو، جایزه‌ی ویژه‌ی هیات داوران جشنواره‌ی ماراتن یونان و جایزه‌ی بهترین کارگردانی آکادمی کارولینای شمالی آمریکا اشاره کرد.

امیرعلی دانایی، بهاره کیان افشار، نسیم ادبی، یاسر جعفری، جلال فاطمی، سپیده مرادپور و تینا پاکروان در این فیلم به ایفای نقش پرداخته‌اند.

هدایت فیلم و علی صفایی سنگسری سرمایه‌گذاران دومین فیلم سینمایی فرد قادری هستند.

تیزر «بی‌وزنی» را رامین نجفی ساخته است.

ببینید: معرفی اختصاصی آرت‌تاکس از فیلم «بی‌وزنی» به کارگردانی مهدی فردقادری

Weightlessness is now available online

Weightlessness, written and directed by Mehdi Fard Ghaderi is now available online. The movie has had success in festivals in Peru, Greece and United States. The movie stars Amirali Danai, Bahareh Kianafshar, Nasim Adabi and Tina Pakravan.‌

از مجموعه تحلیل‌گران عصر ارتباطات بیش‌تر ببینید:

آرت‌تاکس را در تلگرام و اینستاگرام دنبال کنید

کیدتاکس Kidtalks.ir | کیدتاکس رسانه تصویری کودکان و نوجوانان

تک‌تاکس Techtalks.ir | اولین رسانه تصویری فناوری اطلاعات و ارتباطات ایران

2,595 بازدید کلی, 249 بازدید امروز

ادامه مطلب

محبوب‌ترین‌ها